Home

Tam adı Mujirushi Ryohin. Bilinen adı Muji. Doğum yeri Japonya. Adının anlamı ‘markasız kaliteli ürünler’… Muji, 80’lerden bu yana Japonya’dan dünyaya yayıldı ve minimalizm rüzgarını da arkasına alarak en bilinen ‘life style’ mağaza zincirlerinden biri haline geldi. Nereden nereye… Bu yazı onun hikayesi.

1980’lerde Japonya’da da tüm dünyada olduğu gibi bir marka çılgınlığı yaşanıyordu. Seiju isimli department store; markasız, uygun fiyatlı ürünlere raf açarak Muji’nin hayatını başlattı. Bu ürünler büyük ilgi gördü ve Muji, Japonya çapında kendi mağazalarını açmaya başladı. 1991 yılından başlayarak ise Avrupa, Amerika ve Asya’da Muji mağazaları açılmaya başlandı. Bugün Muji’nin sadece Japonya’da 300’e yakın mağazası var. İngiltere, İrlanda, Fransa, İtalya, Singapur, Tayvan, Kore, Hong Kong’da da irili ufaklı Muji’ler mevcut. Amerika’da bekledikleri ilgiyi görememiş olmalarına rağmen bugün Muji büyük bir başarıya imza atmış durumda. Artık Japonya’da olduğu gibi Avrupa’da da Mujimania dalgasına kapılanlar çok. Henüz Türkiye’de Muji yoksa da Muji tutkunlarına burada da rastlamak mümkün…

‘Ulaşılabilir Fiyat… Ama Sebebi Var’

Muji’nin mottosu işte bu ve iddiası ulaşılabilir fiyata kalitesinden şüphe edilmeyecek, işlevsel ve sade bir estetiğe sahip ürünler sunmak. Kaliteden ödün vermeden fiyatları ulaşılabilir tutmak için temel ihtiyaçlara ve basic çizgilere odaklanmışlar.  Muji ne yapıyor, nasıl yapıyor dersek cevaplar ürün tasarımından, üretim bandına, mağazacılık anlayışına kadar uzanıyor. Muji ürün gamını oluştururken ihtiyaçlara odaklanyor. İhtiyaçlara en akıllıca cevap verecek ürünleri geliştiriyor. Geliştirilen ürünlerde gereksiz hiç bir ayrıntıya, süse yer verilmiyor. Tasarımlarda sadelik ve işlevsellik ana karakteri oluşturuyor. Tüm Muji ürünlerinde sadece toprak renkleri kullanılıyor. Muji hammadde olarak dönüştürülebilir malzeme ve endüstrinin işe yaramaz diye kenara attığı malzemeleri kullanıyor. Bütün hammaddelerini toptan alıyor.  Üretim bandında da tasarımlarında olduğu gibi sadeliği ön planda tutuyor. Kalite kontrole maksimum önem verildiği için Muji ürünleri sağlamlıklarıyla da ünlü. Mağaza dekorasyonlarında şıklığa değil, ürünlerin rahat algılanması ve bulunmasına odaklanıyorlar. Ambalajda da sadelik ve işlevsellik ön planda ve yalnızca geri dönüşümlü kraft kağıt kullanıyorlar. Muji için marka ve reklam yatırımı da yapılmıyor.

Tüm bunların sonucunda maliyetler düşmüş oluyor. Muji’den alışveriş eden bir kişi kendini ‘akıllı alışveriş’ etmiş hissediyor. Çünkü harcadığı para gerçekten sadece ürünün kendisine harcanmış bir para.

Markasız Ama İddiasız Değil

İlk Muji ürünleri 1979’da Seiyu raflarında satılan ambalajlı yiyecek ve ev gereçleriydi. 1983’te ilk Muji mağazası, Tokyo’da en yeni trendlerin ve modanın beşiği olan Aoyama’da açıldı. Böylece Muji iddiasını da ortaya koyuyordu. Muji, markasız olabilirdi ama iddiasız değildi. Bugün tasarım ve estetik açıdan ulaştıkları noktanın bir göstergesi olarak Muji ürünlerinin satışına MoMA’nın dükkanında da rastlamak mümkün.

Muji kırtasiyeden giyime, çantadan mobilyaya, oyuncaktan ambalajlı yiyeceğe, mutfak malzemesinden ev tekstiline hatta beyaz eşyaya kadar her alanda ürün sunuyor. Tüm ürünler, modüler ve birbiriyle uyumlu, devamı olan bileşenlerden oluşuyor. Giyimde bedenler son derece çeşitli. Aynı modelin her beden tipine uygun karşılığını bulmak mümkün. Alışveriş yaparken ihtiyaç duyulandan fazlasını almaya zorlayan bir sistem yok. Öte yandan hesaplı setler de mevcut.

Bugün en büyük Muji mağazası Kyoto’da bulunuyor. 3300 metrekarelik bu mağazada 5000 çeşit ürün var. Soluklanmak için kafesinde oturabilir ya da aceleniz varsa hiç vakit kaybetmeden bilgisayarda ürün araması ve eşleştirmesi yapabilirsiniz. Kyoto’da dolaşmak için Muji’nin bu dükkanından bisiklet bile kiralayabilirsiniz.

Hem İşlev Hem Estetik

Muji ürünlerinin üzerinde ya da etiketinde ‘Muji’ diye yazmıyor, logo bulunmuyor.  Etiketlerde sadece içerik bilgisine yer veriliyor. Örneğin alınan bir t-shirt ise kullanılan materyalin ne olduğu, yıkama koşulları ve nerede üretildiği yazıyor, o kadar.

Etikette Muji yazmamasının hiç bir önemi yok. Muji’yi bilenler zaten bir bakışta o ürünün Muji olduğunu anlıyorlar. Tüm Muji ürünleri çok güçlü ortak, karakteristik özellikler taşıyor; ürünlerin hepsinde hayranlık uyandıran işlevsel mantalite ile estetik açıdan da sadelik, net ve temiz bir işçilik var… Tüm Muji ürünlerinin sadece toprak renkleri ile sınırlandırılmasının maliyet açısından olduğu kadar bir hayat tarzı ve estetik anlayışı önermesi açısından da değeri var. Muji, ‘estetik mi işlev mi’ ikileminin labirentinde kaybolmamış. Belki de başarısının en önemli öğesi bu. Estetikle birlikte işlevi en uygun fiyatla gerçekleştirmişler.

Bugün pek çok Muji ürünü, ünlü tasarımcılar tarafından tasarlanmış olsa da marka anonim karakterini koruyor. Bu yıldız tasarımcılar, reklam malzemesi olmuyor, Muji hiç bir isme de fazla yakın durmuyor. Yani Muji asla bir Gucci-Tom Ford ilişkisine girmiyor.

Zaman içinde Muji’yle özellikle fiyat açısından rekabet edenler çıksa da Muji ayakta kalmayı ve büyümeye devam etmeyi başarmış. Artık yükselen değerler, son çıkan modalar ve trendler Muji’yi etkilemiyor. Durağanlıktan ve sıkıcılıktan günün ihtiyaçlarını takip ederek genişlettikleri ürün yelpazeleri sayesinde kurtuluyorlar. İşlevselliği ve sadeliği Muji’yi hep ihtiyaçların karşılanacağı ilk adres konumunda tutuyor.

Markanın Antitezi

Muji’nin çıkış noktası markanın antitezi olsa da ve hala reklam giderleri ‘0’a yakın olsa da bugün Muji dünya çapında bilinen, büyük bir marka. Japonya dışındaki ülkelerde ‘uygun fiyat’ özelliği anavatanlarında olduğu kadar ön planda değil. Hatta İngiltere ve Fransa’da üst düzey bir marka algısına sahipler. Yine de estetik ve işlevi bu derce akıllıca bir araya getirmelerinin meyvelerini topluyorlar. Muji’nin dünyadaki en önemli rakibi bir Avrupa markası olan Ikea…

İnfomag Dergisi, 2005 Mart

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s